Chỗ đánh lừa người nhất của bot lưới là ngay cả khi đang lỗ, nó vẫn "khớp lệnh" đều đều. Trong danh sách, những khoản lời nhỏ nhảy ra từng cái một, trông như đang lời chắc, nhưng tổng tài sản của tài khoản thật ra đang teo lại. Rất nhiều người bị đúng cái vẻ ngoài này lừa, đến khi phần lỗ tạm tính lớn tới mức không lờ đi được mới sực tỉnh. Nên thay vì hỏi lưới kiếm tiền kiểu gì, tốt hơn hết là làm rõ trước "nó lỗ kiểu gì" — chỉ khi biết mấy kiểu lỗ của nó, bạn mới biết thị trường nào tuyệt đối không nên mở, và sau khi mở rồi thì khi nào phải dứt khoát rút tay.
Bài này nói riêng về chuyện lỗ: mấy nguyên nhân thật khiến lưới lỗ, rốt cuộc nó hợp thị trường nào và kỵ thị trường nào, cùng với khi nào nên tắt tay. Nếu bạn còn chưa rõ nguyên lý cơ bản của lưới, nên xem trước hướng dẫn giao dịch lưới đầy đủ, bài này bàn thẳng vào rủi ro.
1. Mấy nguyên nhân thật khiến lưới lỗ
Lỗ của lưới không phải huyền bí gì, chỉ có mấy kiểu, và gần như ai từng lỗ cũng soi vào là thấy mình trong đó.
Giảm một chiều, thủng đáy khung bị kẹt
Đây là kiểu điển hình nhất và cũng đau nhất. Trong khung, lưới là càng giảm càng mua — giá đi xuống, bot mua vào ở từng ô, giảm càng nhiều mua càng nhiều. Nếu thị trường không đi ngang mà cắm đầu đi xuống, cuối cùng giá thủng đáy khung bạn đặt, bot ngừng mua, còn trong tay bạn đã gom một đống coin mua rải khắp các mức giá trong khung, giá vốn trung bình cao hơn giá hiện tại nhiều, lỗ tạm tính có thể rất lớn. Lúc này những khoản lời nhỏ đã khớp trước đó hoàn toàn không che nổi phần lỗ này. Với lưới giao ngay đây là "bị kẹt" — coin vẫn trong tay, chỉ lỗ trên sổ; còn lưới hợp đồng thì nguy hơn, giá rơi tới giá thanh lý là bị thanh lý thẳng, mất là mất ký quỹ thật.
Tăng một chiều, vọt khỏi trần khung bị đứng ngoài
Một kiểu lỗ khác nghiêm khắc mà nói là "lời ít đi", nhưng cảm giác thì khó chịu y hệt. Giá tăng một mạch, bot bán coin ra ở từng ô, đến khi giá vọt khỏi trần khung thì coin của bạn đã bị bán sạch từng ô một, trong tay còn một đống tiền mặt, trơ mắt nhìn thị trường bay tiếp mà không sao mua lại được. Lúc này lợi nhuận của lưới kém xa so với ngay từ đầu cứ mua rồi giữ — bạn dùng một công cụ tự động bán bay để "lướt" một đoạn thị trường tăng mà lẽ ra nên ôm hàng full.
Đoán sai khung đi ngang
Toàn bộ tiền đề của lưới là "giá sẽ lắc qua lắc lại trong khung mình vẽ". Nếu cái phán đoán này ngay từ đầu đã sai — bạn tưởng sẽ đi ngang, kết quả nó đi một chiều; hoặc bạn tưởng nó lắc giữa A và B, nó lại lắc giữa C và D — thì tham số có tinh vi đến mấy cũng không cứu nổi. Khung vẽ lệch, giá hoặc đi ra ngoài (đứng ngoài hoặc bị kẹt), hoặc chỉ lắc ở một góc khung, quá nửa số ô chẳng bao giờ khớp, vốn nằm chết chỗ. Đoán sai thị trường chính là gốc chung của hai kiểu lỗ ở trên.
Chia lưới quá dày, bị phí ăn
Kiểu lỗ này không do thị trường, do chính bạn đặt sai tham số. Mỗi ô lưới khớp là hai lệnh mua và bán, hai lần phí. Chia ô quá dày, chênh lệch mỗi ô rất mỏng, mỏng tới mức không che nổi hai lần phí đi về, thì mỗi ô thật ra là âm — bot khớp càng siêng, tài khoản teo càng nhanh, mà bạn vẫn tưởng nó đang giúp bạn kiếm tiền. Khung hẹp mà cứ cố chia nhiều ô thì gần như chắc chắn dính bẫy này. Muốn tránh, trước khi mở lưới nên dùng công cụ mô phỏng lợi nhuận lưới điền khung, số ô và mức phí thật của tài khoản bạn vào, xem lợi nhuận ròng mỗi ô là dương hay âm; cách tính phí xem rõ ở cách tính phí Binance.
Lưới hợp đồng còn có thể bị thanh lý
Bốn kiểu trước lưới giao ngay cũng gặp, nhưng đều là lỗ tạm tính, coin vẫn còn. Lưới hợp đồng thêm một khả năng "mất trắng" thật sự: nó có đòn bẩy, có giá thanh lý, giá đi ngược đủ xa sẽ kích hoạt thanh lý bắt buộc, khoảnh khắc đó mất là mất vốn ký quỹ, không phải lỗ tạm tính. Cộng thêm phí funding, một loại chi phí giữ vị thế mà giao ngay không có, để lâu cũng bào mòn. Nên cùng là lưới, rủi ro của hợp đồng ở một đẳng cấp khác, chưa chắc tay thì cứ dùng giao ngay trước. Khác biệt cụ thể của hai loại xem ở chọn lưới giao ngay hay lưới hợp đồng.
2. Thị trường nào hợp lưới, thị trường nào không
Lật ngược các nguyên nhân lỗ lại, là biết vùng thoải mái của lưới nằm ở đâu. Nó ăn biến động chứ không ăn hướng, nên hợp hay không hoàn toàn nhìn xem thị trường có cái đặc điểm "lắc qua lắc lại" hay không.
| Thị trường | Hợp lưới không | Vì sao |
|---|---|---|
| Đi ngang (mài trong khung) | Hợp | Giá lên xuống qua lại trong khung, bot cứ mua thấp bán cao, biến động càng thường xuyên tích lũy chênh lệch càng nhiều, đây là sân nhà của lưới |
| Tăng một chiều (xu hướng lên mạnh) | Không hợp | Coin bị bán sạch từng ô, vọt khỏi khung bị đứng ngoài, kém xa cầm giữ trực tiếp; thị trường kiểu này nên ôm full hàng, không nên dùng công cụ tự động bán bay |
| Giảm một chiều (xu hướng xuống mạnh) | Không hợp | Càng giảm càng mua, thủng đáy bị kẹt ở giá cao, lỗ tạm tính lấn át hết lời đã khớp, hợp đồng còn có thể bị thanh lý |
| Không rõ hướng, biến động lại nhỏ | Không hợp | Giá gần như không nhúc nhích, kích hoạt được vài ô, vốn nằm chết không sinh lời, chẳng thà làm việc khác |
Kết luận rất đơn giản: lưới hợp đi ngang, không hợp xu hướng. Nên trước khi mở lưới, điều cần đoán chưa bao giờ là "sẽ tăng hay giảm", mà là "quãng tới đây, nó có lắc qua lắc lại trong một biên độ hay không". Nếu bạn vạch được đại khái một khung và tin rằng giá ngắn hạn không ra khỏi đó, lưới mới có đất dụng võ. Còn nếu bạn không đoán nổi, hoặc cảm giác rõ ràng thị trường đang chọn hướng, sắp đi một chiều, thì đây không phải lúc lưới ra sân. Ai không chắc hướng mà lại muốn gom hàng dài hạn thì DCA nhẹ đầu hơn lưới, nó không kén đi ngang cũng không sợ bị kẹt ngoài khung.
3. Khi nào nên tắt lưới bằng tay
Lưới tự chạy, nhưng không tự cứu bạn. Nó không phán đoán "thị trường đã đổi rồi, nên rút", đó là việc của bạn. Hãy tự đặt vài quy tắc cứng, đừng trông vào cảm xúc và may rủi lúc đó, đây là kỷ luật cần nhất khi chơi lưới.
- Khi giá tiến sát hoặc thủng đáy khung, bắt buộc phải ra quyết định. Điều này cho thấy tiền đề đi ngang lúc đầu đã lung lay. Lúc này phải nghĩ cho rõ: cắt lỗ tắt đi, hay thật sự sẵn lòng nắm giữ số coin này dài hạn ở mức giá thấp này? Nếu là vế sau thì về bản chất bạn đã chuyển từ "chạy lưới" sang "nắm coin thụ động ở giá thấp", phải hiểu rõ mình đang làm gì, chứ không phải gồng một cách mù mờ.
- Khi thị trường rõ ràng chuyển thành xu hướng một chiều, đừng gồng chết. Khi đà giá ngược với giả định đi ngang lúc bạn mở lưới — đáng lẽ đi ngang mà lại đi một chiều một mạch — cố chờ về khung thường là càng chờ càng lỗ. Tắt đi đánh giá lại thì lý trí hơn là ôm cái niệm "kiểu gì nó cũng quay lại" mà gồng.
- Nhìn tổng tài sản, đừng nhìn lời đã khớp. Giao diện lưới Binance sẽ hiển thị một con tổng lợi nhuận (gồm lãi lỗ tạm tính), con số đó mới là sổ thật. Từng khoản lời nhỏ đã hiện thực hóa trong danh sách sẽ tạo ảo giác "vẫn đang lời", ra quyết định phải nhìn đường tổng lợi nhuận này, khi nó liên tục âm mà lại không thấy hy vọng về khung, đó là tín hiệu nên cân nhắc lại.
- Lưới hợp đồng phải theo dõi thêm giá thanh lý và ký quỹ. Giao ngay bị kẹt còn thời gian từ từ nghĩ, hợp đồng một khi tiến sát giá thanh lý là không hoãn được, cần giảm vị thế thì giảm, cần tắt thì tắt.
Khi tắt có một chi tiết đừng bỏ qua: số coin giao ngay đã mua, lúc tắt lưới là bán ngay theo giá thị trường hay đặt lệnh chờ, cách xử lý khác nhau — bán theo giá thị trường thì nhanh nhưng có thể ngay lúc đó lại ăn thêm một lần trượt giá. Có nên tắt hay không, dựa vào khung và số ô bạn đặt để phán đoán ra sao, thật ra là hai mặt của cùng một vấn đề với chuyện cài tham số ban đầu, nên xem cùng bài cài tham số lưới thế nào: tham số đặt hợp lý, khung chừa dư biên độ, số ô ăn khớp với phí, thì khi thị trường đổi hướng, phán đoán và xử lý của bạn đều thong dong hơn nhiều.
4. Câu hỏi thường gặp
Giao dịch lưới có lãi chắc chắn không?
Không. Không có chuyện lưới lãi chắc chắn, nó chỉ dồn từng khoản lời nhỏ từ chênh lệch giá lặp đi lặp lại trong thị trường đi ngang. Một khi giá đi một chiều, nó sẽ thủng đáy khung và kẹt bạn ở giá cao, hoặc vọt khỏi trần khung khiến bạn đứng ngoài. Những khoản lời nhỏ đã khớp trong danh sách rất thật, nhưng chúng không che nổi phần lỗ tạm tính, chăm chăm nhìn con số đó sẽ tạo ảo giác đang lời. Bất kỳ lời nào bảo lưới là chênh lệch giá ít rủi ro, nằm ăn tiền, lợi nhuận ổn định đều cần cảnh giác, bản chất lưới là dùng một chiến lược rõ ràng để cược rằng thị trường sẽ đi ngang, cược sai là lỗ.
Lưới hợp với thị trường nào?
Lưới hợp nhất với thị trường đi ngang, lên xuống qua lại không có hướng rõ: giá mài trong một khung, bot cứ mua thấp bán cao ăn chênh lệch, biến động càng thường xuyên thì tích lũy càng nhiều. Nó kỵ nhất xu hướng một chiều, dù tăng hay giảm một chiều đều khiến lưới đứng ngoài hoặc bị kẹt. Nên trước khi mở lưới, điều cần đoán không phải tăng hay giảm, mà là quãng tới đây nó có lắc qua lắc lại trong một biên độ hay không. Không đoán được thì đừng mở.
Lưới bị kẹt thì phải làm gì?
Trước hết phân biệt giao ngay hay hợp đồng. Giao ngay bị kẹt là coin vẫn trong tay, chỉ lỗ tạm tính, có thể cắt lỗ tắt đi, hoặc chấp nhận nó thành khoản nắm giữ thụ động ở giá thấp chờ về bờ, nhưng phải hiểu rõ mình đã chuyển từ chạy lưới sang nắm coin dài hạn. Lưới hợp đồng gấp hơn, giá tiếp tục đi ngược có thể kích hoạt thanh lý, phải theo dõi ký quỹ và giá thanh lý để quyết định giảm vị thế hay tắt. Dù thế nào, mấu chốt là đừng gồng theo cảm xúc, nhìn tổng tài sản chứ không nhìn lời đã khớp, thị trường rõ ràng chuyển một chiều thì xử lý theo quy tắc đã đặt trước.
Khi nào nên tắt lưới bằng tay?
Vài tình huống nên cân nhắc tắt: một là giá tiến sát hoặc thủng đáy khung, cho thấy tiền đề đi ngang đã lung lay; hai là thị trường rõ ràng chuyển thành xu hướng một chiều, ngược với giả định khi bạn mở lưới; ba là tổng lợi nhuận (gồm lãi lỗ tạm tính) liên tục âm mà bạn đã không còn thấy hy vọng về khung. Khi tắt nhớ để ý coin giao ngay đang bán theo giá thị trường hay đặt lệnh, đừng để lúc tắt lại ăn thêm một lần trượt giá. Cách dựa vào tham số để phán đoán có nên tắt hay không, có thể xem cùng bài cài tham số lưới thế nào.
Bài viết không phải lời khuyên đầu tư, các sản phẩm có rủi ro. Tham khảo: Trung tâm trợ giúp Binance.