// Lưới

Lưới trung tính, mua hay bán: chọn kiểu nào? Ba kiểu khác nhau ra sao

Minh họa vẽ tay: ba kiểu lưới ứng với ba loại thị trường đi lên, đi xuống và đi ngang, con bot đặt lệnh trong khoảng giá

Khi mở lưới trên Binance, ngoài việc chọn giao ngay hay hợp đồng, bạn còn phải chọn một "hướng": mua, bán, hoặc trung tính. Nghe tên cứ tưởng đang chọn mức độ liều lĩnh, thật ra thứ bạn chọn là nhận định của bạn về đoạn thị trường sắp tới — bạn nghĩ nó sẽ đi ngang mà nhích lên, đi ngang mà tụt xuống, hay chỉ nằm ngang lắc qua lắc lại. Chọn đúng thì con bot thuận theo nhận định của bạn để gom chênh lệch; chọn sai thì nó có siêng đến mấy cũng đang chạy ngược thị trường, chạy càng nhiều lỗ càng nặng.

Bài này trải ba kiểu lưới ra nói cho rõ: từng kiểu ăn thị trường nào, ứng với nhận định nào, rủi ro riêng ra sao, rồi cuối cùng chọc thủng một hiểu lầm nhiều người tin — "đặt lệnh hai chiều, chắc lời không lỗ". Nếu bạn còn chưa thông cả chuyện lưới kiếm tiền bằng cách nào, hãy đọc trước hướng dẫn giao dịch lưới đầy đủ; bài này giả định bạn đã hiểu cơ chế mua thấp bán cao rồi.

1. Nắm trước một điểm mấu chốt: hướng là nhận định thị trường, không phải nút bấm ăn chắc

Nhiều người mới hiểu "mua / bán / trung tính" như ba nấc độ khó của lưới, tưởng trung tính an toàn nhất, bán liều nhất. Sai rồi. Cơ chế kiếm tiền của cả ba kiểu lưới hoàn toàn giống nhau, đều là mua thấp bán cao (hoặc bán cao mua thấp) trong khoảng để ăn chênh lệch, khác nhau chỉ ở chỗ nó giả định giá sẽ nghiêng về hướng nào. Nói cách khác, chọn hướng chính là bảo với con bot: "Tôi cho rằng đoạn này giá nhiều khả năng sẽ đi ngang mà nghiêng về phía này." Bạn cược đúng hướng lớn của xu hướng thì lưới mới thuận; cược ngược thì con bot cứ chăm chỉ đỡ hàng hoặc hụt hàng cho bạn theo đúng cái hướng sai đó.

Cho nên việc thực sự phải làm ở bước này là có một nhận định về thị trường trước đã: nó nghiêng tăng, nghiêng giảm, hay nhìn không ra hướng. Không nhìn ra cũng chẳng sao, phía dưới sẽ nói tình huống đó nên dùng kiểu nào.

2. Lưới mua: dùng khi nhìn tăng hoặc đi ngang mà nhích lên

Lưới mua là kiểu phổ biến nhất, người mới dùng nhiều nhất, lưới giao ngay chạy về cơ bản đều theo tư duy của nó. Giả định của nó là: giá sẽ đi ngang mà nhích lên trong một khoảng — tổng thể hơi mạnh, nhưng ở giữa liên tục có nhịp điều chỉnh. Cách làm chính là mua thấp bán cao chuẩn mực: rớt một ô thì mua vào, lên một ô thì bán ra, càng rớt càng mua để hạ giá vốn trung bình, lên rồi thì chốt lời từng phần.

Nó hợp với nhận định nào? Bạn nhìn tốt một đồng coin nào đó, thấy nó trung dài hạn hơi mạnh, nhưng ngắn hạn sẽ lên lên xuống xuống mài mòn mà nhích lên, không phóng thẳng lên trời một hơi. Loại thị trường "vừa đi ngang vừa nâng dần" này, lưới mua có lợi hơn ôm giữ trực tiếp, vì nó biến mỗi nhịp điều chỉnh giữa đường thành một cơ hội mua thấp.

Rủi ro của nó cũng rất rõ: một là thủng đáy khoảng rồi kẹt, thị trường không đi ngang mà nhích lên như bạn nghĩ, mà lại đi một chiều xuống, con bot ô nào cũng mua vào, cuối cùng kẹt cả đống coin giá cao; hai là bùng tăng thì hụt hàng, lời ít, nếu nó không tăng từ từ mà kéo bay thẳng, coin của bạn sẽ bị bán sạch từng ô quá sớm, còn lại một đống tiền mặt đứng nhìn thị trường chạy mất. Cho nên lưới mua ăn cái "đi ngang mà lên", chứ không phải "tăng dựng đứng"; hai loại thị trường này phải dùng công cụ khác nhau.

3. Lưới bán: dùng khi nhìn giảm hoặc đi ngang mà tụt xuống, chỉ hợp đồng mới có

Lưới bán là hình ảnh gương của lưới mua: nó giả định giá sẽ đi ngang mà tụt xuống, nên làm ngược lại — giá lên một ô thì bán ra trước, rớt một ô thì mua lại, dựa vào những vòng lên xuống trong lúc đi xuống để ăn chênh lệch. Thị trường tổng thể hơi yếu nhưng giữa đường vẫn có nhịp hồi, chính là sân khấu của nó.

Ở đây có một giới hạn cứng phải nói cho rõ: lưới bán chỉ có ở hợp đồng, giao ngay không làm được. Lý do là bán khống cần "bán trước mua sau", mà ở giao ngay bạn phải có coin trong tay mới bán được, không thể bán ra từ hư không. Muốn bán trước mua sau thì phải dùng hợp đồng, nên lưới bán đương nhiên mang theo cả bộ rủi ro thêm của hợp đồng — đòn bẩy, giá thanh lý, phí funding, không thoát được cái nào. Điều này cũng có nghĩa nó liều hơn lưới mua rất nhiều: khi nhìn sai hướng, không chỉ bị kẹt, mà giá đi ngược lên đủ xa còn có thể bị thanh lý. Khác biệt cụ thể về mấy rủi ro này giữa lưới giao ngay và lưới hợp đồng, bọn mình viết riêng trong bài chọn lưới giao ngay hay lưới hợp đồng; trước khi mở lưới bán nên đọc hết bài đó.

Nó hợp với nhận định nào? Bạn nhận định một đồng coin ngắn hạn hơi yếu, sẽ đi ngang mà tụt xuống, lại muốn kiếm chút chênh lệch trong đoạn đi xuống, chứ không chỉ đơn thuần bán khống cược nó giảm. Nhưng phải nhấn mạnh: bản thân bán khống đã có rủi ro hướng lớn, cộng thêm đòn bẩy thì biên sai càng thấp; người mới chưa chắc tay đừng nhảy vào chơi lưới bán ngay.

4. Lưới trung tính: không đặt cược hướng, ăn sóng đi ngang thuần

Lưới trung tính không định trước tăng hay giảm, nó đặt giá hiện tại vào giữa khoảng, đặt lệnh cả hai chiều trên dưới, giá lắc về bên nào cũng khớp được vài lệnh. Giả định của nó đơn giản và thuần khiết nhất: giá sẽ nằm ngang trong khoảng này mà lắc qua lắc lại, không có thiên hướng rõ rệt.

Nó hợp với nhận định nào? Bạn thấy một đồng coin ngắn hạn không rõ hướng, không giống sắp tăng cũng chẳng giống sắp giảm, chỉ là sẽ mài qua mài lại trong một cái hộp. Loại thị trường đi ngang thuần này, lưới trung tính không cần bạn đoán hướng, chỉ cần giá còn lắc trong khoảng là cả hai chiều đều ăn được chênh lệch.

Nhưng "không đặt cược hướng" không đồng nghĩa với "không có tiền đề". Lưới trung tính vẫn cược một chuyện: giá không đi ra khỏi khoảng. Yêu cầu về nhận định khoảng của nó thật ra là cao nhất trong ba kiểu — lưới mua đặt khoảng thấp hơn một chút, lưới bán đặt cao hơn một chút vẫn còn biên dung sai, còn lưới trung tính mà vẽ khoảng lệch, giá phá thẳng ra khỏi hộp thì cũng hụt hàng hoặc kẹt như thường, mà vì đã đặt lệnh cả hai bên nên khi thị trường đi một chiều tới lại càng bị động hơn. Cho nên dùng lưới trung tính, cận trên cận dưới của khoảng nhất định phải khoanh trúng vùng bạn tin giá thật sự sẽ đi qua đi lại. Khoảng, số ô và mấy tham số này định cụ thể ra sao, xem bài cách cài tham số lưới.

5. Đừng để bị dụ bởi câu "hai chiều đều ăn, chắc lời"

Chọc thủng một chiêu quảng cáo quen thuộc: chỗ nào cũng thấy câu "lưới trung tính đặt cả hai chiều, tăng giảm đều lời, chắc lời không lỗ", đây là đánh tráo "đặt lệnh hai chiều" thành "hai chiều đều lời". Lưới trung tính đặt lệnh hai chiều chỉ có nghĩa là giá lắc lên lắc xuống đều khớp được vài lệnh, tiền đề để nó lời luôn luôn là "giá còn nằm trong khoảng mà đi qua đi lại". Một khi thị trường đi một chiều, phá thẳng ra khỏi khoảng, thì đáng hụt hàng vẫn hụt, đáng kẹt vẫn kẹt, chẳng liên quan gì tới chắc lời. Không có kiểu lưới nào là "chênh lệch giá không rủi ro"; thấy mấy chữ "chắc lời / bảo toàn vốn / nằm không cũng lời" thì cơ bản có thể kết luận là chiêu quảng cáo.

Nói cho tận: cả ba kiểu lưới đều không kiểu nào bảo đảm có lãi, chúng đều cược cái tiền đề "đi ngang", khác nhau chỉ là cược sóng đi ngang nghiêng về đâu. Tiền đề đi ngang một khi bị thị trường một chiều phá vỡ là lỗ tới. Cái gọi là "hai chiều đều ăn", ăn cũng chỉ là mấy vòng qua lại trong khoảng, chứ không phải tăng giảm gì cũng vợt hết. Hiểu được điểm này còn quan trọng hơn nhớ tên ba kiểu lưới rất nhiều.

6. Cách đối chiếu nhận định thị trường để chọn

Đem nhận định của bạn về thị trường đối chiếu với ba kiểu lưới, mạch suy nghĩ sẽ rõ ngay:

  • Nhìn tốt nó đi ngang mà nhích lên (trung dài hạn hơi mạnh, giữa đường có nhịp điều chỉnh) → lưới mua, giao ngay chạy được luôn, lựa chọn đầu tiên cho người mới.
  • Nhận định nó đi ngang mà tụt xuống (hơi yếu, giữa đường có nhịp hồi) → lưới bán, chỉ hợp đồng mới có, kèm đòn bẩy và thanh lý, rành hơn rồi hẵng chạm.
  • Nhìn không ra hướng, chỉ là đi ngang mài qua mài lại → lưới trung tính, nhưng khoảng nhất định phải khoanh trúng, đây là chỗ nó kén nhận định nhất.
  • Nhận định nó sắp tăng dựng đứng một hơi → không kiểu lưới nào hợp cả, mua rồi ôm giữ tốt hơn, lưới sẽ bán coin ra quá sớm.
  • Hoàn toàn không chắc, cũng chẳng muốn canh bảng → đừng cố mở lưới, DCA nhẹ đầu hơn, nó không kén sóng đi ngang cũng chẳng sợ kẹt ngoài khoảng.

Nói cho cùng, chọn kiểu lưới nào không phải là chọn "cái nào lời hơn", mà là thành thật đối diện xem mình chắc được mấy phần về nhận định thị trường. Nhận định càng rõ, hướng càng dễ chọn; nhận định càng mơ hồ, càng nên dùng ít tiền, khoảng rộng, đòn bẩy thấp, thậm chí đổi thẳng sang DCA.

7. Câu hỏi thường gặp

Lưới mua khác gì với việc mua rồi ôm giữ luôn?

Mua rồi ôm là đặt cược hướng, cược nó tăng một mạch, tăng bao nhiêu lời bấy nhiêu, không tăng thì ngồi chờ. Lưới mua thì cược "đi ngang nhưng nhích lên": trong lúc giá lắc qua lắc lại trong khoảng, nó mua thấp bán cao từng ô để ăn chênh lệch, từ từ đẩy vốn lên. Khi giá thật sự tăng dựng đứng, gần như không quay đầu, thì ôm giữ lời hơn lưới, vì lưới sẽ bán coin ra quá sớm; còn khi vừa đi ngang vừa nhích lên chậm, lưới mua khớp lệnh liên tục lại có lợi hơn. Chọn cái nào tùy bạn nhận định nó "tăng dựng đứng" hay "đi ngang mà nhích lên".

Vì sao giao ngay không có lưới bán?

Lưới bán phải bán ra ở vùng cao trước, đợi giá rớt xuống rồi mua lại, ăn chênh lệch trong lúc đi xuống, cần khả năng "bán trước mua sau". Giao ngay phải có coin trong tay mới bán được, không thể bán ra từ hư không, nên lưới giao ngay chỉ mua thấp bán cao, không ăn được đoạn đi xuống. Muốn bán trước mua sau thì phải dùng hợp đồng, vì vậy lưới bán chỉ tồn tại trong lưới hợp đồng, kèm theo đòn bẩy, giá thanh lý và phí funding.

Lưới trung tính có phải tăng giảm đều lời, an toàn nhất không?

Không. Lưới trung tính "đặt lệnh cả hai chiều" nghĩa là đặt lệnh cả trên lẫn dưới, giá lắc về bên nào cũng khớp được vài lệnh, nhưng nó vẫn cược đúng một tiền đề: "giá còn nằm trong khoảng và lắc qua lắc lại". Một khi thị trường đi một chiều, phá ra khỏi khoảng, nó vẫn bị hụt hàng hoặc kẹt như thường, không có chuyện "cả hai chiều đều ăn chắc lời". Nó thậm chí đòi hỏi vẽ khoảng chuẩn cao nhất; khoảng vẽ lệch rồi thì đặt lệnh hai chiều cũng chẳng cứu được.

Bài này không phải lời khuyên đầu tư; giá tài sản mã hóa biến động mạnh, giao dịch lưới không bảo đảm có lãi, có rủi ro bị kẹt hàng và (ở chế độ hợp đồng) rủi ro thanh lý, hãy tự đánh giá và liệu sức mà làm. Tham khảo: Trung tâm trợ giúp Binance.